De afgelopen maanden heeft De Springplank sterk ingezet op het verzamelen van signalen bij onze bezoekers. We polsten welke drempels dat zij ervaren binnen de gezondheidszorg. Op basis daarvan hebben we de volgende signalen en aanbevelingen geformuleerd.

Medische en administratieve informatie is moeilijk te begrijpen en hulpverleners zetten nog te weinig in op laagdrempelige informatie.

Mensen ervaren moeilijkheden om  informatie over hun sociale rechten, tegemoetkomingen en ondersteuningsmogelijkheden te begrijpen. Aanvraagprocedures zijn vaak complex en de voorwaarden worden niet altijd op een toegankelijke manier uitgelegd. 

Concrete signalen 

• Aanvragers begrijpen niet altijd welke documenten ze moeten indienen of aan welke voorwaarden ze moeten voldoen. 

• Brieven over de weigering van een aanvraag zijn soms onvoldoende duidelijk. Aanvragers weten daardoor niet waarom hun aanvraag werd afgewezen. 

• Sommige mensen dienen dezelfde aanvraag verschillende keren opnieuw in, zonder duidelijk te begrijpen wat er moet veranderen om wel in aanmerking te komen. 

• Ook bij aanvragen voor ondersteuning, zoals thuiszorg, bestaat er onduidelijkheid over de procedure en de voorwaarden. 

Gevolgen 

• Burgers lopen het risico rechten mis te lopen waarop ze mogelijk aanspraak kunnen maken. 

• Er ontstaan bijkomende administratieve lasten voor zowel aanvragers als diensten. 

• Herhaalde aanvragen en beroepsprocedures kunnen leiden tot frustratie, onzekerheid en vertraging in de ondersteuning. 

Concrete aandachtspunten 

• Maak aanvraagprocedures en voorwaarden begrijpelijker, met duidelijke taal en concrete voorbeelden. 

• Vermeld bij een weigering welke voorwaarden niet vervuld zijn, op basis van welke informatie die beslissing is genomen en welke vervolgstappen mogelijk zijn. 

• Voorzie begeleiding voor mensen die moeilijk zelfstandig een aanvraag kunnen indienen. 

• Onderzoek hoe herhaalde aanvragen door onduidelijkheid kunnen worden voorkomen.

Mensen moeten nog te veel bewijzen dat ze “echt” ziek zijn:

Vastgesteld knelpunt

Mensen die langdurig ziek zijn of een arbeidsbeperking hebben, ervaren moeilijkheden om hun situatie officieel te bewijzen. De vereiste bewijsstukken en medische attesten zijn niet altijd eenvoudig te verkrijgen of te begrijpen.

Concrete signalen

• De aanvraag vraagt vaak veel documentatie en medische bewijsstukken.
• Niet alle aandoeningen of beperkingen worden volgens de betrokkenen voldoende erkend.
• Mensen met autisme en psychische aandoeningen ervaren bijkomende drempels, onder meer door lange wachttijden voor een officiële diagnose.
• De administratieve vereisten houden niet altijd voldoende rekening met de moeilijkheden die mensen door hun aandoening zelf ervaren.

Gevolgen

• De toegang tot ondersteuning wordt vertraagd of bemoeilijkt.
• Mensen kunnen zonder passende ondersteuning blijven terwijl hun zorg- of ondersteuningsnoden al aanwezig zijn.
• De bewijslast kan extra zwaar wegen op mensen die al met gezondheidsproblemen of beperkte draagkracht kampen.

Concrete aandachtspunten

• Maak duidelijk welke bewijsstukken noodzakelijk zijn en waarom.
• Onderzoek welke alternatieve bewijzen of voorlopige beoordelingen mogelijk zijn wanneer een officiële diagnose nog niet beschikbaar is.
• Stem de procedure beter af op mensen met cognitieve, psychische of communicatieve beperkingen.
• Evalueer of de huidige beoordelingscriteria voldoende rekening houden met de concrete impact van een aandoening op het dagelijks functioneren.

Mensen met een beperking in armoede ervaren extra drempels voor steun en erkenning:

Vastgesteld knelpunt

De procedures voor de erkenning van een handicap, arbeidsongeschiktheid of invaliditeit worden als complex en moeilijk toegankelijk ervaren. Een officiële diagnose is vaak belangrijk, maar kan door lange wachttijden of hoge kosten moeilijk te verkrijgen zijn.

Concrete signalen

• Voor bepaalde aandoeningen, zoals autisme, kunnen de wachttijden voor diagnostiek zeer lang zijn.
• Diagnostiek en medische bewijsvoering kunnen aanzienlijke kosten met zich meebrengen.
• Aanvragers begrijpen niet altijd welke criteria worden gehanteerd of welke stappen ze moeten doorlopen.
• De administratieve procedures en medische terminologie zorgen voor verwarring.
• De gebruikte codelijst bevat volgens betrokkenen soms verouderde termen en houdt niet altijd voldoende rekening met alle aandoeningen.

Gevolgen

• De erkenning van een beperking en de toegang tot financiële of andere ondersteuning kunnen vertraging oplopen.
• Mensen kunnen tussen verschillende procedures en diensten terechtkomen zonder duidelijk aanspreekpunt.
• De beoordeling kan als onvoldoende transparant of onvoldoende afgestemd op de individuele situatie worden ervaren.

Concrete aandachtspunten

• Vereenvoudig de aanvraagprocedures en maak de beoordelingscriteria transparanter.
• Actualiseer de gebruikte codelijsten en terminologie.
• Verduidelijk hoe medische diagnoses, functionele beperkingen en ondersteuningsnoden worden meegewogen.
• Onderzoek mogelijkheden om mensen tijdens lange diagnostische trajecten niet volledig zonder ondersteuning te laten.
• Voorzie één duidelijk aanspreekpunt dat de aanvrager door de procedure begeleidt.